Ayşe piyasanın sert düştüğü bir hafta içinde üç farklı pozisyonunu kapattı. Birkaç hafta sonra piyasa toparladığında o pozisyonları hâlâ tutmuş olsaydı ne olacağını hesapladı. Rakam onu rahatsız etti.
Panik satışı anlık bir karar değildir
Panik satışı, piyasa düşmeden çok önce başlar. Portföyün ne zaman ve neden satılacağı önceden belirlenmemişse, düşüş anında duygular devreye girer. Bu kaçınılmazdır.
Ayşe bundan sonra her pozisyon için önceden iki şey yazdı: Hangi koşulda satacağı ve hangi koşulda kesinlikle satmayacağı. Düşüş geldiğinde bu notları okudu ve hiçbir işlem yapmadı.
Önceden yazılmış kurallar neden işe yarar
Karar anında duygusal yük en yüksek seviyededir. Daha önce sakin bir zihinle yazılmış kurallar, o anın baskısını azaltır. Bu bir psikoloji hilesi değil, pratik bir sistem tasarımıdır.
- Her pozisyon için çıkış koşulunu giriş anında yaz
- Piyasa düşüşlerinde yapacağın tek işlemi önceden belirle: bekle veya al, sat değil
- Kural dışı her satışı sonradan gözden geçir ve gerekçesini yaz
Ayşe bu sistemi uyguladıktan sonra işlem sıklığı düştü. Daha az işlem yapması, hem maliyet hem de duygusal tükenme açısından fark yarattı.